Kategorie
Finanse domowe Get Back O wyrokach sądowych Odszkodowania Odszkodowania od władzy Spory umowne

Kolejny precedensowy argument dla poszkodowanych konsumentów !

Dla kogo jest ten tekst?

Dla poszkodowanych obligacjami (np. Getback) polisolokatami i produktami parabankowymi. W tym także mogą znajdować się produkty oferowane przez banki (np. Idea Bank, obecnie w restrukturyzacji, przejęty przez PEKAO S.A. oraz towarzystwa ubezpieczeń (np. TuiR Warta S.A.).

Odpowiedzialność mogą ponosić również domy maklerskie (np. Trigon, Polski Dom Maklerski).

Oprócz tego niewykluczona jest odpowiedzialność Skarbu Państwa za opóźnienie w implementacji dyrektywy „MIFID II” (na co zwrócił uwagę NIK jak również już kilkakrotnie Sąd Najwyższy).

O czym mowa?

O niedawnych przełomowych wyrokach zasądzających zwrot nieuczciwie ulokowanych środków.

Sąd Okręgowy w Poznaniu w wyroku z 6 maja 2021 r. uznał nieważność umowy zakupu obligacji i przyznał powodowi kwotę prawie 1 milion złotych (należność główna ok. 900 tysięcy złotych, do tego odsetki za opóźnienie w zapłacie oraz koszty procesu).

W tej sprawie (sygn.  akt I C 582/19) bank m.in. nie poinformował klienta rzetelnie o produkcie, wykorzystał zaufanie konsumenta i stosował tzw. misseling (tj. nieuczciwe praktyki rynkowe) co doprowadziło do wprowadzenia klienta w błąd. Jest bardzo ważne, że wyrok ma rygor natychmiastowej wykonalności (klient odzyskał już pieniądze) a Idea Bank oraz dom maklerski odpowiadają w tej sprawie solidarnie.

To potwierdza rózwój linii orzeczniczej Sądu Okręgowego w Poznaniu, który już w marcu 2020 r. uznał, że zawarta przez jedną z poszkodowanych osób umowa jest nieważna co pozwoliło odzyskać wszystkie zainwestowane pieniądze wraz z odsetkami, tj. około 100 tys. zł.

To otwiera szansę również dla tych poszkodowanych, którzy m.in. w latach 2014-2016 bank zaangażowali się w dystrybucję innych produktów ubezpieczeniowo inwestycyjnych, takich jak Universe, World One, World One II, Debt & Equity, Debt & Equity II, Capital, Capital + czy Universe 2 Invest.

Dlaczego?

Ponieważ te same nieuczciwe praktyki rynkowe w stosunku do Idea Banku zostały potwierdzone i ukarane już wcześniej – w decyzji Prezesa UOKiK z dnia 10 lipca 2020 r. nr RKT-02/2020.

Prezes UOKiK wypunktował politykę banku w sposób druzgocący, wskazując, że Idea Bank oszukiwał klientów nadużywając ich zaufania i prezentując cechy produktu tak, że niemożliwe było dokonanie świadomego wyboru (misseling) co prowadziło do pokrzywdzenia konsumentów.

Oprócz tej decyzji, Prezes UOKiK 10 lipca 2020 r. wydał wobec Idea Bank również trzy inne decyzje (RŁO-5/2020, RKT-03/2020 oraz RLU-1/2020), które dotyczyły m.in. oferowania przez Idea Bank certyfikatów produktów wysokiego ryzyka jako bezpiecznych (we współpracy z Lartiq – dawniej Trigon – Profit XXII, XXIII, XXIV Niestandaryzowane Sekurytyzacyjne Fundusze Inwestycyjne Zamknięte), a ponadto nieprawidłowości przy oferowaniu przez Idea Bank lokat strukturyzowanych oraz niedozwolonych postanowień we wzorcach umów m.in. kredytów konsumenckich, rachunków oszczędnościowo-rozliczeniowych czy kart debetowych i kredytowych.

Budowa argumentacji na tych różnorodnych podstawach może uwypuklić zorganizowany proceder misselingu w danym podmiocie (np. Idea Banku), pokazać sądowi wysoki poziom nieuczciwości i przynieść rozstrzygnięcie korzystne dla poszkodowanego konsumenta.

Kategorie
COVID-19 O wyrokach sądowych Odszkodowania Odszkodowania od władzy

COVID: nielegalny mandat

COVID-19 to temat-rzeka również dla prawników.

Z tego powodu w poprzednich wpisach pisałem o innych aspektach tego zagadnienia, a mianowicie, że koronawirus to powód do odszkodowania za przewlekłe postępowanie sądowe, że różnego rodzaju odszkodowanie może należeć się z tytułu kwarantanny.

Obecnie chciałem rozwinąć post, który dotyczył braku maseczki. Jak widać już w czerwcu pojawiały się orzeczenia, które uznawały mandaty za brak maseczki za nielegalne.

Następnie zaczęły zapadać wyroki w sprawach skarg obywateli na decyzje Sanepid. Dla zainteresowanych przytaczam niektóre wyroki.

  • 1. Wyrok WSA w Warszawie

W jednej z takich spraw Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie (sygn. VIII SA/WA 491/20) uznał, że nałożenie 5.000 zł kary było nielegalne bo naruszało art. 7, art. 52 ust. 1-3 i art. 92 ust. 1 Konstytucji RP (dotyczyło sprawy z kwietnia 2020 r.).

Sąd uznał, że nie doszło do realnego i bezpośredniego zagrożenia, a poza tym tak daleko idące ograniczenia nie mogły być nakładane rozporządzeniem.

Ponadto samo rozporządzenie wykraczało poza delegację w ustawie o chorobach zakaźnych i zapobieganiu zakażeń wśród ludzi. W stanie prawnym obowiązującym w kwietniu pozwalała ona bowiem nakładać jedynie obowiązki na osoby chore i podejrzane o chorobę.

  • 2. Wyrok WSA w Opolu

Podobny wyrok wydał Wojewódzki Sąd Administracyjny w Opolu (sygn. II SA/Op 219/20), który uchylił decyzję wojewódzkiego inspektora sanitarnego w sprawie nałożenia kary w wysokości 10.000 zł. Fryzjer – w okresie obowiązywania zakazu świadczenia takich usług – strzygł klienta i w dodatku obaj przebywali bez maseczek. Fryzjer został ukarany mandatem i karą administracyjną.

Sąd uznał, że rozporządzenie dotyczące obostrzeń zostało wydane z naruszeniem Konstytucji RP, zwłaszcza art. 31 ust. 3 oraz art. 22 Konstytucji.

WSA w Opolu stwierdził wprost, że obostrzenia związane z ograniczeniem działania niektórych przedsiębiorców zostały wprowadzone z naruszeniem konstytucji, co uprawnia przedsiębiorców do dochodzenia odszkodowania za utracony zarobek.

  • 3. Wyrok WSA w Gliwicach

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach uchylił decyzję inspektora sanitarnego, który nałożył 5 tys. zł kary na mężczyznę za odmowę poddania się kwarantannie po przekroczeniu granicy nie poddał się. (sygn. akt III SA/Gl 421/20, wyrok z 12 stycznia 2021 r.).

Sąd w Gliwicach w uzasadnieniu wyroku powołał się na argument który ma istotne znaczenie – a mianowicie taki, że skoro nie wprowadzono stanu klęski żywiołowej, to ograniczenia podstawowych wolności i praw człowieka nie mogą mieć miejsca (dotyczy to np. wolności osobistej czy swobody działalności gospodarczej).

Warto na te wyroki powoływać się w innych, podobnych sprawach.

Kategorie
COVID-19 O wyrokach sądowych Odszkodowania Odszkodowania od władzy

COVID: czy koronawirus to powód do odszkodowania?

TAK.

W niedawnym wyroku Sąd Najwyższy uznał, że za przewlekłość w rozpoznaniu apelacji (wynosiła ok. 1,5 r., w tym z powodu koronawirusa) należy się poszkodowanemu zadośćuczynienie.

Zadośćuczynienie to odpowiednia suma pieniężna za stres i frustrację, spowodowane przewlekłością postępowania sądowego.

W tej sprawie Sąd Najwyższy miał na uwadze przeprowadzone w sprawie czynności międzyinstancyjne, obiektywny czynnik jakim było przejście sędziego w stan spoczynku czy stan epidemiczny związany z rozprzestrzenianiem się koronawirusa, który niewątpliwie przyczynił się do opóźnienia w rozpatrywaniu spraw sądowych.

Z tych względów, w ocenie Sądu Najwyższego, kwota 2.500 zł rekompensuje zaistnienie i skutki przewlekłości postępowania.

Ponadto z uwagi na to, że w sprawie nie został wyznaczony termin rozprawy apelacyjnej Sąd Najwyższy zalecił Sądowi Apelacyjnemu rozpatrzenie sprawy w terminie trzech miesięcy od dnia zwrotu akt.

O orzeczeniu można przeczytać tutaj.

Kategorie
COVID-19 Finanse w sprawach rodzinnych Odszkodowania od władzy Prawo w praktyce

Czy państwo ma prawo mnie wywłaszczyć?

Autostrady, linie kolejowe czy np. Centralny Port Komunikacyjny, to nie tylko inwestycje celu publicznego, ale również kolizje z własnością prywatną właścicieli nieruchomości (działek, gruntów rolnych, domów i mieszkań).

Warto odpowiedzieć sobie na aktualne pytania na ten temat:

  1. Czy w takich sytuacjach państwo może wywłaszczać właścicieli? TAK. Podstawą jest ustawa z 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami (tekst jednolity: Dz.U.2020.1990 t.j., pełny tekst ustawy bezpłatnie do pobrania tutaj).
  2. W jakich przypadkach jest to możliwe? Np. gdy nie ma innej możliwości realizacji zatwierdzonej inwestycji celu publicznego. Co to znaczy? Dla właściciela może to np. oznaczać możliwość zaprezentowania argumentacji iż są możliwości inne niż pozbawienie go nieruchomości,
  3. czy jest to nieodwołalne? NIE. Decyzja starosty o wywłaszczeniu jest zawsze zaskarżalna odwołaniem do organu II instancji, a ta – do wojewódzkiego sądu administracyjnego, a następnie do NSA.
  4. jak można przeciwdziałać wywłaszczeniu?
    1. Przede wszystkim wskazywać na inne możliwości realizacji inwestycji (bardzo duże pole manewru),
    2. Poza tym przeszkodą może być groźba eksmisji, która jest obecnie niemożliwa z uwagi na ustawę antycovidową (póki co nie ma od tego wyjątków, mimo że trwają prace parlamentarne pod kątem np. Centralnego Portu Komunikacyjnego),
    3. w związku z tym można w sądzie wykazywać niezgodność przepisów o eksmisji z Konstytucją i prawem Unii Europejskiej i żądać wstrzymania egzekucji,
    4. warto podkreślić, że trudniej jest wywłaszczyć nieruchomości o nieuregulowanym stanie prawnym – np. nieposiadające księgi wieczystej, czy będące przedmiotem postępowań spadkowych,
    5. istotne jest wskazywanie na uchybienia proceduralne, dotyczące na przykład kodeksu postępowania administracyjnego, czy przepisów art. 48-52 ustawy o Centralnym Porcie Komunikacyjnym,
    6. kolejnym sposobem może być argumentacja, że niezbędna do wywłaszczenia jest jedynie część nieruchomości, a nie całość,
    7. można również zawrzeć dobrowolną umowę z władzą.
  5. O jakie odszkodowanie mogę walczyć w razie wywłaszczenia?
    1. w formie innej nieruchomości (również z dopłatą) albo w formie pieniężnej,
    2. w formie pieniężnej odszkodowanie rynkowe.
    3. Co to oznacza ? Istotne jest położenie, lokalizacja, wartość i stan, ceny gruntów i lokali w danej okolicy,
    4. ważne jest przeznaczenie i stan infrastuktury,
    5. warto zatem pamiętać, że działka inwestycyjna ma znacznie wyższą wartość niż działka rolna,
    6. przykładowo – dla Centralnego Portu Komunikacyjnego zasady wyliczania odszkodowań określa art. 47 ustawy o Centralnym Porcie Komunikacyjnym.

Niezależnie od tego, za działania władzy publicznej – nawet te zgodne z prawem, niezależnie od odszkodowania za wywłaszczenie, sąd może przyznać na zasadzie słuszności odrębne odszkodowanie.

Warto pamiętać, że przy tak ogromnym przedsięwzięciu istnieje szereg działań, które można podjąć indywidualnie i zbiorowo w celu uchronienia się od wywłaszczenia lub szkody majątkowej.

Kategorie
Finanse domowe Get Back Kredyty frankowe Odszkodowania Prawo w praktyce Spory umowne

4 drogi działania konsumenta

  1. Konsument „mądry po szkodzie”

Czasem przed agresywnym marketingiem bronić się trudno i nieraz zwykły obywatel (czyli konsument) zostaje „naciągnięty” przez bank (na kredyt/lokatę), ubezpieczyciela (na polisę) czy przed sprzedającego (na produkt).

Nieraz konsultant telefoniczny ubarwi ofertę tak, że wydaje się atrakcyjna, pozornie dostosuje ją do oczekiwań konsumenta i przekona do zawarcia umowy, która w rzeczywistości ma zupełnie inny kształt.

A konsument co do tego, że stracił, orientuje się dopiero po paru miesiącach, czyli dawno po upływie terminu na odstąpienie od umowy…

Czy można coś na to poradzić? TAK!

Czy możliwych rozwiązań jest wiele? TAK!

2. Umowa zawarta telefonicznie a formularze (opcja nr 1)

Nieraz niekorzystną umowę konsument zawrze np. telefonicznie. Obowiązkiem przedsiębiorcy jest wtedy przesłanie pełnej dokumentacji umowy (w tym formularza odstąpienia, regulaminu, wzorca itp.) konsumentowi niezwłocznie po zawarciu umowy.

Najczęściej jednak niekorzystne informacje nie są wyjaśnione (np. wysokość opłaty manipulacyjnej/administracyjnej) a w razie sporu przedsiębiorca argumentuje że konsument mógł samodzielnie zapoznać się z treścią umowy.

Jednakże w grę wchodzi art. 385 § 1 kodeksu cywilnego, zgodnie z którym w razie sprzeczności treści umowy z wzorcem umowy strony są związane umową – czyli tym, co przedsiębiorca „obiecał” przez konsultanta.

3. Niedozwolone postanowienia umowne (opcja nr 2)

Bardzo często umowy konsumenckie oparte są o tzw. klauzule abuzywne, czyli niedozwolone postanowienia umowne. W tego typu postanowieniach celują często banki oraz instytucje finansowe (np. w umowach frankowych), ale również innego typu przedsiębiorcy.

Zgodnie z art. 385(1) § 1 k.c. postanowienia umowy zawieranej z konsumentem nie uzgodnione indywidualnie nie wiążą go, jeżeli kształtują jego prawa i obowiązki w sposób sprzeczny z dobrymi obyczajami, rażąco naruszając jego interesy.

Będą to w szczególności umowy/formularze/OWU/regulaminy narzucone przez sprzedającego, a ich wadliwość bada się na chwilę zawarcia umowy.

4.Wprowadzenie w błąd (opcja nr 3)

Zgodnie z regulacją art. 84 § 1 k.c. w razie błędu co do treści czynności prawnej można uchylić się od skutków prawnych swego oświadczenia woli. Błąd taki musi być istotny.

Jeżeli oświadczenie woli było złożone innej osobie (czyli jeśli doszło do zawarcia odpłatnej umowy), uchylenie się od jego skutków prawnych dopuszczalne jest wtedy, gdy błąd został wywołany przez tę osobę, chociażby bez jej winy, albo gdy wiedziała ona o błędzie lub mogła z łatwością błąd zauważyć.

Manipulacja faktami i „ubarwianie” rzeczywistości przed przedstawiciela/pracownika sprzedającego (np. co do ryzyka kursowego) może świadczyć o wywołaniu u kupującego błędu.

5. Nieuczciwe praktyki rynkowe – odszkodowanie (opcja nr 4)

Nawet gdyby odrzucić trzy powyższe opcje, to nieraz konsument mógłby sformułować swoje roszczenie w oparciu o przepisy ustawy z dnia 23 sierpnia 2007 r. o przeciwdziałaniu nieuczciwym praktykom rynkowym.

W myśl tych przepisów praktyka rynkowa stosowana przez przedsiębiorców wobec konsumentów jest nieuczciwa, jeżeli jest sprzeczna z dobrymi obyczajami i w istotny sposób zniekształca lub może zniekształcić zachowanie rynkowe przeciętnego konsumenta przed zawarciem umowy dotyczącej produktu, w trakcie jej zawierania lub po jej zawarciu (art. 4 ust. 1).

Zgodnie z art. 5 ust. 1 tej ustawy praktykę rynkową uznaje się za działanie wprowadzające w błąd, jeżeli działanie to w jakikolwiek sposób powoduje lub może powodować podjęcie przez przeciętnego konsumenta decyzji dotyczącej umowy, której inaczej by nie podjął.

Do klasycznych przykładów tego typu zachowania należy misselling, czyli sprzedaż produktów lub usług konsumentowi de facto niepotrzebnych, w dodatku w oparciu o okrojone informacje.

W tej sytuacji konsument może dochodzić odszkodowania w oparciu o regulację art. 12 tej ustawy.

6. Podsumowanie

Przedsiębiorcy stosują mnóstwo najróżniejszego rodzaju nieuczciwych praktyk marketingowych i tych o charakterze prawnym, w celu doprowadzenia do zawarcia umowy.

Jednakże nawet po zawarciu takiej umowy jej skuteczność można podważyć, a zapłacone środki odzyskać – gdyż sądy zasądzają konsumentom zwroty środków, wraz z odsetkami i kosztami.

Kategorie
Finanse domowe Odszkodowania Odszkodowania od władzy Prawo w praktyce Spory pracownicze Szkody medyczne Wypadki drogowe

Zadośćuczynienie dla bliskich ciężko chorej osoby

Zapraszam do lektury tekstu z wtorkowej „Rzeczpospolitej”, w którym omawiam szanse otrzymania w sądzie zadośćuczynienia przez bliskich osoby w ciężkim stanie zdrowia. 🤔

Link do wydania internetowego: https://www.rp.pl/Rzecz-o-prawie/309019994-Michal-Burtowy-Sa-szanse-na-zadoscuczynienie-dla-bliskich-chorego.html

Kategorie
Odszkodowania Prawo w praktyce Spory pracownicze Windykacja firmowa

Odszkodowanie oddzielnie za każde pole eksploatacji

Jeśli do naruszenia praw autorskich dojdzie na kilku polach eksploatacji to odszkodowanie należy się oddzielnie za każde naruszenie pola.

Może to dotyczyć na przykład bezprawnego wykorzystania osobistego prawa twórcy do autorstwa utworu (np. podpisu) i posłużenie się dziełem (np. fotografią) oddzielnie w publikacji papierowej i w internecie.

W tej sytuacji odrębne wynagrodzenie należne będzie na każdym polu eksploatacji. Podstawą obliczenia wysokości odszkodowania będzie mógł stanowić cennik poszkodowanego autora.

W tym kontekście warto wiedzieć, że takie żądania można skumulować w jednym pozwie. Warto przy tym pamiętać o przymusie adwokackim oraz o skierowaniu pozwu do odpowiedniego sądu.

Kategorie
Odszkodowania Prawo w praktyce Spory umowne

Powód może uzyskać dane hejtera

W tym celu, na przykład w procesie o ochronę dóbr osobistych, należy złożyć do sądu rozpoznającego sprawę wniosek o udostępnienie danych użytkownika IP przez administratora strony, na której doszło do pomówienia (czyli przypisania nieprawdziwych, negatywnych cech) lub zniewagi (czyli obrazy).

Sąd zażąda tych danych od przedsiębiorcy prowadzącego dany portal
prawo pozwala na ujawnienie sądowi tych danych, a firma nie może odmówić przekazania informacji powołując się np. na art. 159 ust. 2 pkt 4 Prawa telekomunikacyjnego.

Już wcześniej podobne orzeczenia wydawał Naczelny Sąd Administracyjny, a obecnie stanowisko takie jednoznacznie wyraża Sąd Najwyższy.

Kategorie
Odszkodowania Prawo w praktyce Spory pracownicze

Adwokat niezbędny w sprawach własności intelektualnej

Jak pisaliśmy, w sprawach z zakresu własności intelektualnej doszło do ważnych zmian w procedurze cywilnej. Między innymi utworzono wyspecjalizowane wydziały w sądach okręgowych i apelacyjnych (na przykład w sądach w Poznaniu).

Oprócz tego wprowadzono nowe możliwości zabezpieczenia.

Specjalistyczny oraz sformalizowany charakter postępowania w sprawach własności intelektualnej, a także związane z tym większe możliwości uzyskania danych objętych tajemnicą bankową czy tajemnicą przedsiębiorstwa, spowodowało wprowadzenie w tych sprawach przymusu adwokackiego.

Co to oznacza ?

Jest to prawny obowiązek ustanowienia adwokata jako pełnomocnika procesowego w każdej sprawie własności intelektualnej, w której wartość przedmiotu sporu nie przekracza 20 000 zł.

Warto o tym pamiętać nie tylko z uwagi na kompetencje adwokackie, ale również ze względu na to, że bezskuteczne będą czynności procesowe podejmowane samodzielnie przez strony.

Warto na to zwrócić uwagę również w kontekście czynności związanych z zabezpieczeniem – przede wszystkim odebrania przez komornika środków dowodowych podlegających zajęciu.

Kategorie
COVID-19 Odszkodowania Odszkodowania od władzy Prawo w praktyce Szkody medyczne

COVID: Odszkodowanie za kwarantannę?

Tak, to możliwe.

Przykłady można mnożyć, ale w tym wpisie skupię się na roszczeniach od Skarbu Państwa.

  1. Co z wadliwą decyzją?

Jak wiadomo – Skarb Państwa odpowiada za decyzje swoich organów, do których należą np. Inspekcja Sanitarna (tzw. sanepid) oraz Straż Graniczna. W razie błędów w decyzjach dotyczących kwarantanny (np. złe oznaczenie terminów błędy testów) albo innych nieprawidłowości (np. nieuzasadnione przedłużanie izolacji, opóźnienie w badaniu) można decyzję zaskarżyć odwołaniem, a nawet skargą do sądu administracyjnego.

Będzie to słuszne tym bardziej, jeśli wskutek decyzji dane osoby nie mogły dojechać opuścić kraju lub do niego wjechać, albo nie dojechały w terminie do miejsca zatrudnienia i straciły pracę lub zlecenie.

Gdy organ albo sąd administracyjny orzeknie, że decyzję wydano z naruszeniem prawa, poszkodowany będzie miał otwartą możliwość ubiegania się w sądzie o zadośćuczynienie i odszkodowanie za wydanie decyzji niezgodnej z prawem.

2. Odszkodowanie możliwe również bez decyzji

Gdy wskutek bezprawnej kwarantanny doszło do naruszenia wolności czy więzi rodzinnych (przymusowa izolacja), lub – przykładowo – utracono zarobek lub wyjazd wakacyjny, a powodem była działalność podmiotów leczniczych lub laboratoriów, możliwa jest również odpowiedzialność niezależna od decyzji administracyjnej. może również w niektórych przypadkach od razu wystąpić z powództwem o odszkodowanie (obejmującym np. zmniejszony zarobek) lub o zadośćuczynienie za naruszenie dobra osobistego, jakim jest wolność. 

Podstawą będzie art. 417 par. 1-2 Kodeksu cywilnego.

W pewnych przypadkach Kodeks cywilny daje możliwość uzyskania odszkodowania oraz zadośćuczynienia za doznaną krzywdę także na zasadach słuszności. Do przykładowych mogą należeć sytuacje, gdy doszło do niezdolności poszkodowanego do pracy lub znajduje się on w ciężkim położeniu materialnym.

W tym kontekście warto także pamiętać, że sądy wydają rozstrzygnięcia uznające nakładane przez organy władzy obostrzenia za nielegalne.

Inną, poważną grupą roszczeń są te, które wiążą się z odpowiedzialnością za zarażenie koronawirusem.