Kategorie
Finanse domowe Get Back O wyrokach sądowych Odszkodowania Odszkodowania od władzy Spory umowne

Kolejny precedensowy argument dla poszkodowanych konsumentów !

Dla kogo jest ten tekst?

Dla poszkodowanych obligacjami (np. Getback) polisolokatami i produktami parabankowymi. W tym także mogą znajdować się produkty oferowane przez banki (np. Idea Bank, obecnie w restrukturyzacji, przejęty przez PEKAO S.A. oraz towarzystwa ubezpieczeń (np. TuiR Warta S.A.).

Odpowiedzialność mogą ponosić również domy maklerskie (np. Trigon, Polski Dom Maklerski).

Oprócz tego niewykluczona jest odpowiedzialność Skarbu Państwa za opóźnienie w implementacji dyrektywy „MIFID II” (na co zwrócił uwagę NIK jak również już kilkakrotnie Sąd Najwyższy).

O czym mowa?

O niedawnych przełomowych wyrokach zasądzających zwrot nieuczciwie ulokowanych środków.

Sąd Okręgowy w Poznaniu w wyroku z 6 maja 2021 r. uznał nieważność umowy zakupu obligacji i przyznał powodowi kwotę prawie 1 milion złotych (należność główna ok. 900 tysięcy złotych, do tego odsetki za opóźnienie w zapłacie oraz koszty procesu).

W tej sprawie (sygn.  akt I C 582/19) bank m.in. nie poinformował klienta rzetelnie o produkcie, wykorzystał zaufanie konsumenta i stosował tzw. misseling (tj. nieuczciwe praktyki rynkowe) co doprowadziło do wprowadzenia klienta w błąd. Jest bardzo ważne, że wyrok ma rygor natychmiastowej wykonalności (klient odzyskał już pieniądze) a Idea Bank oraz dom maklerski odpowiadają w tej sprawie solidarnie.

To potwierdza rózwój linii orzeczniczej Sądu Okręgowego w Poznaniu, który już w marcu 2020 r. uznał, że zawarta przez jedną z poszkodowanych osób umowa jest nieważna co pozwoliło odzyskać wszystkie zainwestowane pieniądze wraz z odsetkami, tj. około 100 tys. zł.

To otwiera szansę również dla tych poszkodowanych, którzy m.in. w latach 2014-2016 bank zaangażowali się w dystrybucję innych produktów ubezpieczeniowo inwestycyjnych, takich jak Universe, World One, World One II, Debt & Equity, Debt & Equity II, Capital, Capital + czy Universe 2 Invest.

Dlaczego?

Ponieważ te same nieuczciwe praktyki rynkowe w stosunku do Idea Banku zostały potwierdzone i ukarane już wcześniej – w decyzji Prezesa UOKiK z dnia 10 lipca 2020 r. nr RKT-02/2020.

Prezes UOKiK wypunktował politykę banku w sposób druzgocący, wskazując, że Idea Bank oszukiwał klientów nadużywając ich zaufania i prezentując cechy produktu tak, że niemożliwe było dokonanie świadomego wyboru (misseling) co prowadziło do pokrzywdzenia konsumentów.

Oprócz tej decyzji, Prezes UOKiK 10 lipca 2020 r. wydał wobec Idea Bank również trzy inne decyzje (RŁO-5/2020, RKT-03/2020 oraz RLU-1/2020), które dotyczyły m.in. oferowania przez Idea Bank certyfikatów produktów wysokiego ryzyka jako bezpiecznych (we współpracy z Lartiq – dawniej Trigon – Profit XXII, XXIII, XXIV Niestandaryzowane Sekurytyzacyjne Fundusze Inwestycyjne Zamknięte), a ponadto nieprawidłowości przy oferowaniu przez Idea Bank lokat strukturyzowanych oraz niedozwolonych postanowień we wzorcach umów m.in. kredytów konsumenckich, rachunków oszczędnościowo-rozliczeniowych czy kart debetowych i kredytowych.

Budowa argumentacji na tych różnorodnych podstawach może uwypuklić zorganizowany proceder misselingu w danym podmiocie (np. Idea Banku), pokazać sądowi wysoki poziom nieuczciwości i przynieść rozstrzygnięcie korzystne dla poszkodowanego konsumenta.

Kategorie
Kredyty frankowe O wyrokach sądowych Prawo w praktyce

FRANKI: SN W PEŁNYM SKŁADZIE O FRANKOWICZACH

Po dwóch przełożonych terminach i alarmie bombowym, 11 maja 2021 r. odbyło się w końcu posiedzenie pełnego składu Izby Cywilnej Sądu Najwyższego w sprawie pytań dotyczących sposobu rozstrzygania spraw kredytobiorców umów walutowych (tzw. frankowiczów) przeciwko bankom o unieważnienie umów lub stwierdzenie bezskuteczności niektórych zapisów umów oraz o zapłatę.

Oto lista pytań:

  1. Czy w razie uznania, że postanowienie umowy kredytu indeksowanego lub denominowanego odnoszące się do sposobu określania kursu waluty obcej stanowi niedozwolone postanowienie umowne i nie wiąże konsumenta, możliwe jest przyjęcie, że miejsce tego postanowienia zajmuje inny sposób określenia kursu waluty obcej wynikający z przepisów prawa lub zwyczajów? (trzeba jednak stanowczo podkreślić, że wbrew stanowisku banków nie ma w prawie polskim ani europejskim przepisu, który mógłby zostać tu wprowadzony w miejsce niedozwolonych klauzul i dlatego należy albo umowę unieważnić, albo pozostawić w formie czysto złotówkowej);
  2. Czy w razie niemożliwości ustalenia wiążącego strony kursu waluty obcej w umowie kredytu indeksowanego (to kredyt wyrażony w PLN i przeliczony do CHF przez bank celem zawyżania spłat) do takiej waluty umowa może wiązać strony w pozostałym zakresie?
  3. Czy w razie niemożliwości ustalenia wiążącego strony kursu waluty obcej w umowie kredytu denominowanego (to kredyt wyrażony w CHF i przeliczany na PLN instrumentalnie przez bank w chwili wypłaty kredytu) w walucie obcej umowa ta może wiązać strony w pozostałym zakresie?
  4. Czy w przypadku nieważności lub bezskuteczności umowy kredytowej, w wykonaniu której bank wypłacił kredytobiorcy całość lub część kwoty kredytu, a kredytobiorca dokonywał spłat kredytu, powstają odrębne roszczenia z tytułu nienależnego świadczenia na rzecz każdej ze stron, czy też powstaje jedynie jedno roszczenie, równe różnicy spełnionych świadczeń, na rzecz tej strony, której łączne świadczenie miało wyższą wysokość? (to pytanie powinno zostać rozstrzygnięte zgodnie z przebijającą się w Sądzie Najwyższym tzw. teorią dwóch kondykcji),
  5. Czy w przypadku nieważności lub bezskuteczności umowy kredytowej z powodu niedozwolonego charakteru niektórych jej postanowień, bieg przedawnienia roszczenia banku o zwrot kwot wypłaconych z tytułu kredytu rozpoczyna się od chwili ich wypłaty? (pytanie to ma olbrzymie znaczenie dla ustalenia czy oprócz nieważności lub bezskuteczności kredytobiorcy będzie przysługiwała zapłata),
  6. Czy, jeżeli w przypadku nieważności lub bezskuteczności umowy kredytowej którejkolwiek ze stron przysługuje roszczenie o zwrot świadczenia spełnionego w wykonaniu takiej umowy, strona ta może również żądać wynagrodzenia z tytułu korzystania z jej środków pieniężnych przez drugą stronę? (to pytanie Sąd Najwyższy powinien rozstrzygnąć negatywnie ponieważ te roszczenia banków są całkowicie bezpodstawne).

Te skomplikowane kwestie na przestrzeni ostatnich dwóch lat były przedmiotem wyrok Trybunału Sprawiedliwości Unii Europejskiej (np. w sprawie Dziubak, oraz wyroków i uchwał SN (np. w sprawie wspomnianej już wyżej teorii dwóch kondykcji czyli odrębności roszczeń kredytobiorcy i banku a nie ich różnicy).

Ostatnio Sąd Najwyższy nadał tej teorii moc zasady prawnej.

Ujednolicenie odpowiedzi na te pytania ze strony Sądu Najwyższego pozwoli jeszcze łatwiej rozstrzygać sprawy w sądach powszechnych – a co za tym idzie kredytobiorcom łatwiej będzie określić:

  • czy bank zgodzi się na ugodę i jakiej treści, a jeśli nie – czego oczekiwać w związku z wniesieniem pozwu lub sprzeciwu od nakazu zapłaty ze strony banku,
  • w jaki sposób sformułować żądanie pozwu,
  • o jaką kwotę wystąpić i jak napisać uzasadnienie.
Kategorie
Kredyty frankowe O wyrokach sądowych

Franki: świetna najnowsza uchwała SN

Jako zwolennicy uwzględniania roszczeń frankowiczów w sporach z bankami bardzo się cieszymy, że Sąd Najwyższy po raz kolejny utrwalił w sprawach frankowych teorię zgodnie z którą konsument może dochodzić zwrotu kwot wpłaconych bankowi niezależnie od tego ile dotychczas mu wpłacił.

To znakomity argument dla tych, którzy nie zdążyli spłacić bankowi nawet należności głównej, czyli mówiąc innymi słowy – wierzytelność banku z tytułu wypłaty kredytu przewyższa wierzytelność kredytobiorcy z tytułu dotychczasowej spłaty.

Nie jest to jednak żadna przeszkoda do wystąpienia z pozwem o zapłatę tej kwoty, która została spłacona.

Jeśli zatem bank wypłacił 300.000 zł kredytu, a w chwili wystąpienia z pozwem konsument spłacił na rzecz banku kwotę 200.000 zł to i tak ma prawo do dochodzenia zwrotu całej kwoty 200.000 zł.

Przykład

Bank ma w tej sprawie ewentualne odrębne roszczenie o zwrot wypłaconej kwoty – ale jest ograniczony np. 3 letnim terminem przedawnienia roszczenia.

Jest to efekt uznania tzw. teorii dwóch kondykcji jako adekwatnej do rozpatrywania zwrotu tzw. bezpodstawnego wzbogacenia.

Ten kierunek orzeczniczy rozpoczął m. in. wyrok Sądu
Najwyższego z 11 grudnia 2019 r. (V CSK 382/18), omówiona wyżej uchwała zapadła 16 lutego 2021 r. (III CZP 11/20), a kolejnym silnym głosem SN na rzecz konsumentów ma być uchwała całej Izby Cywilnej SN zaplanowana na 25 marca 2021 r.

Kategorie
COVID-19 O wyrokach sądowych Odszkodowania Odszkodowania od władzy

COVID: nielegalny mandat

COVID-19 to temat-rzeka również dla prawników.

Z tego powodu w poprzednich wpisach pisałem o innych aspektach tego zagadnienia, a mianowicie, że koronawirus to powód do odszkodowania za przewlekłe postępowanie sądowe, że różnego rodzaju odszkodowanie może należeć się z tytułu kwarantanny.

Obecnie chciałem rozwinąć post, który dotyczył braku maseczki. Jak widać już w czerwcu pojawiały się orzeczenia, które uznawały mandaty za brak maseczki za nielegalne.

Następnie zaczęły zapadać wyroki w sprawach skarg obywateli na decyzje Sanepid. Dla zainteresowanych przytaczam niektóre wyroki.

  • 1. Wyrok WSA w Warszawie

W jednej z takich spraw Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie (sygn. VIII SA/WA 491/20) uznał, że nałożenie 5.000 zł kary było nielegalne bo naruszało art. 7, art. 52 ust. 1-3 i art. 92 ust. 1 Konstytucji RP (dotyczyło sprawy z kwietnia 2020 r.).

Sąd uznał, że nie doszło do realnego i bezpośredniego zagrożenia, a poza tym tak daleko idące ograniczenia nie mogły być nakładane rozporządzeniem.

Ponadto samo rozporządzenie wykraczało poza delegację w ustawie o chorobach zakaźnych i zapobieganiu zakażeń wśród ludzi. W stanie prawnym obowiązującym w kwietniu pozwalała ona bowiem nakładać jedynie obowiązki na osoby chore i podejrzane o chorobę.

  • 2. Wyrok WSA w Opolu

Podobny wyrok wydał Wojewódzki Sąd Administracyjny w Opolu (sygn. II SA/Op 219/20), który uchylił decyzję wojewódzkiego inspektora sanitarnego w sprawie nałożenia kary w wysokości 10.000 zł. Fryzjer – w okresie obowiązywania zakazu świadczenia takich usług – strzygł klienta i w dodatku obaj przebywali bez maseczek. Fryzjer został ukarany mandatem i karą administracyjną.

Sąd uznał, że rozporządzenie dotyczące obostrzeń zostało wydane z naruszeniem Konstytucji RP, zwłaszcza art. 31 ust. 3 oraz art. 22 Konstytucji.

WSA w Opolu stwierdził wprost, że obostrzenia związane z ograniczeniem działania niektórych przedsiębiorców zostały wprowadzone z naruszeniem konstytucji, co uprawnia przedsiębiorców do dochodzenia odszkodowania za utracony zarobek.

  • 3. Wyrok WSA w Gliwicach

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach uchylił decyzję inspektora sanitarnego, który nałożył 5 tys. zł kary na mężczyznę za odmowę poddania się kwarantannie po przekroczeniu granicy nie poddał się. (sygn. akt III SA/Gl 421/20, wyrok z 12 stycznia 2021 r.).

Sąd w Gliwicach w uzasadnieniu wyroku powołał się na argument który ma istotne znaczenie – a mianowicie taki, że skoro nie wprowadzono stanu klęski żywiołowej, to ograniczenia podstawowych wolności i praw człowieka nie mogą mieć miejsca (dotyczy to np. wolności osobistej czy swobody działalności gospodarczej).

Warto na te wyroki powoływać się w innych, podobnych sprawach.

Kategorie
COVID-19 O wyrokach sądowych Odszkodowania Odszkodowania od władzy

COVID: czy koronawirus to powód do odszkodowania?

TAK.

W niedawnym wyroku Sąd Najwyższy uznał, że za przewlekłość w rozpoznaniu apelacji (wynosiła ok. 1,5 r., w tym z powodu koronawirusa) należy się poszkodowanemu zadośćuczynienie.

Zadośćuczynienie to odpowiednia suma pieniężna za stres i frustrację, spowodowane przewlekłością postępowania sądowego.

W tej sprawie Sąd Najwyższy miał na uwadze przeprowadzone w sprawie czynności międzyinstancyjne, obiektywny czynnik jakim było przejście sędziego w stan spoczynku czy stan epidemiczny związany z rozprzestrzenianiem się koronawirusa, który niewątpliwie przyczynił się do opóźnienia w rozpatrywaniu spraw sądowych.

Z tych względów, w ocenie Sądu Najwyższego, kwota 2.500 zł rekompensuje zaistnienie i skutki przewlekłości postępowania.

Ponadto z uwagi na to, że w sprawie nie został wyznaczony termin rozprawy apelacyjnej Sąd Najwyższy zalecił Sądowi Apelacyjnemu rozpatrzenie sprawy w terminie trzech miesięcy od dnia zwrotu akt.

O orzeczeniu można przeczytać tutaj.

Kategorie
COVID-19 O wyrokach sądowych Prawo w praktyce

COVID: Czy mandat za brak maseczki jest legalny?

Pojawiają się już orzeczenia, z których wynika że nie.

Z analizy ich argumentacji wynika, że zarówno zakaz przemieszczania się jak i nakaz noszenia maseczek zostały wprowadzone bezprawnie, z naruszeniem Konstytucji RP.

Postanowienie SR w Kościanie z 3 czerwca 2020 r., sygn. II W 71/20.

Kategorie
Finanse domowe Kredyty frankowe O wyrokach sądowych Prawo w praktyce

Wadliwy kredyt denominowany=kredyt złotówkowy

SN uznał, że umowa kredytu hipotecznego jest umową złotówkową (bez waloryzacji) w sytuacji, gdy poza jednorazowym wskazaniem w umowie franków szwajcarskich mających być walutą kredytu więcej się o nich nie wspomina, a wszystkie wpłaty i wypłaty dokonywano w złotych.

Sformułowanie umowy w taki sposób wobec całej pozostałej treści umowy i jej załączników jest tylko niezasługującym na ochronę kamuflażem rzeczywistych intencji banku.

W konsekwencji postanowienia wzorca umownego dotyczące przeliczeń wysokości świadczeń stron na podstawie tabeli kursów kupna i sprzedaży obowiązujących w banku należało wyeliminować z treści umowy stron na skutek zastosowania art. 3851 k.c. (naruszenie dobrych obyczajów i interesów konsumentów).

Sąd nie pozwolił na zastąpienie klauzuli innymi postanowieniami (w tym kursem NBP), odwołując się m. in. do wyroku Trybunału Sprawiedliwości UE z 3 października 2019 r. w sprawie C-260/18 (słynny wyrok ws Dziubak – omówienie w innym wpisie).

Podsumowując:

  • kwota kredytu to kwota rzeczywiście wypłaconych złotówek,
  • od niej należy liczyć oprocentowanie za kwotę kredytu,
  • można pozostawić oprocentowanie wg stawki LIBOR;
  • od tej kwoty należy liczyć ewentualne odsetki.

Wyrok Sądu Najwyższego z 29 października 2019 r. (sygn. akt IV CSK 309/18).

Facebook
LinkedIn

Kategorie
Finanse domowe O wyrokach sądowych Wypadki drogowe

Zwrot kosztów ekspertyzy z OC sprawcy

Zwrot kosztów niezbędnej, prywatnej opinii rzeczoznawcy motoryzacyjnego przysługuje poszkodowanemu od ubezpieczyciela w ramach likwidacji szkody z OC sprawcy.

Na tych samych zasadach może się domagać zwrotu również osoba (np. warsztat samochodowy, kancelaria odszkodowawcza), jeśli nabyły roszczenie w drodze umowy cesji.

Dla poszkodowanego taka ekspertyza może być niezbędna zwłaszcza wtedy, gdy nie dysponuje wiedzą lub sprzętem, które pozwalają na ustalenie rozmiaru uszkodzeń pojazdu lub odpowiedzialności bez profesjonalisty.

W przypadku zbycia wierzytelności odszkodowawczej na rzecz warsztatu lub innej firmy, roszczenie o zwrot tych kosztów stanowi integralną część szkody, a w konsekwencji przechodzi na nabywcę.

Uchwała składu 7 sędziów Sądu Najwyższego z 2 września 2019 r. (sygn. akt III CZP 99/18)

Kategorie
O wyrokach sądowych Prawo w praktyce Windykacja firmowa

Kara umowna na wypadek odstąpienia od umowy – nie zawsze dopuszczalna

Tak uznał Sąd Najwyższy w uchwale dotyczącej umowy o roboty budowlane (sprawa dotyczyła ok. 300 tys. zł).

W umowie jaką zawarły strony w omawianej sprawie zostały przewidziane m.in.kary umowne obciążające wykonawcę w razie zwłoki w wykonaniu prac oraz kara umowna na wypadek odstąpienia przez wykonawcę od umowy z przyczyn, za które odpowiedzialność ponosi zamawiający.

To ostatnie zastrzeżenie kary umownej w związku z odstąpieniem od umowy w zakresie zobowiązania pieniężnego uznano jednak za nieważne na podstawie art. 58 § 1 i 3 k.c. w zw. z art. 483 § 1 k.c.

Sąd Najwyższy uznał bowiem, że nie jest dopuszczalne zastrzeżenie kary umownej na wypadek odstąpienia od umowy z powodu niewykonania zobowiązania o charakterze pieniężnym.

Uchwała SN (7 sędziów) z dnia 20 listopada 2019 r., sygn. III CZP 3/19

Nowszym orzeczeniem rozstrzygającym podobną sprawę w oparciu o powyższą uchwałę jest np. wyrok Sądu Najwyższego z dnia 17 stycznia 2020 r. (IV CSK 579/17).

Kategorie
O wyrokach sądowych Odszkodowania Prawo w praktyce Szkody medyczne Wypadki drogowe

Więź rodzinna jako dobro osobiste

Jakiś czas temu Sąd Najwyższy rozstrzygnął wątpliwości istniejące
w praktyce sądowej i orzekł, że:

Sąd może przyznać zadośćuczynienie za krzywdę osobom najbliższym poszkodowanego, który na skutek czynu niedozwolonego doznał ciężkiego i trwałego uszczerbku na zdrowiu.

Uchwała składu 7 sędziów Sądu Najwyższego z 27.03.2018 r. (III CZP 60/17)

Oznacza to, że najbliższym osobom będzie przysługiwało zadośćuczynienie oraz inne świadczenia odszkodowawcze, jeżeli wskutek różnego rodzaju wypadków osoba nie umrze, ale popadnie w stan wegetatywny lub inny wyjątkowo ciężki san zdrowia, wskutek którego kontakt z nią zostanie znacznie utrudniony.

Co prawda wskutek uchwały SN z dnia 22 października 2019 r.
I NSNZP 2/19 powstało zamieszanie, czy należy stosować tę interpretację – ale wygląda na to, że sąd powszechne konsekwentnie uznają stanowisko, zgodnie z którym więzi rodzinne są dobrem osobistym i ich utrata aktualizuje roszczenia odszkodowawcze najbliższych osób.

W podobnym duchu wypowiedziała się ostatnio sędzia SN dr hab. Marta Romańska, która stwierdziła, że:

Jeśli więź rodzinna istniała, jako wartość, była pielęgnowana, to znalezienie się najbliższego nagle w stanie wegetatywnym prowadzi do faktycznego jej zerwania (…). Moim zdaniem, osoba, którą spotkało takie nieszczęście także doznaje krzywdy, a jej dotkliwość bywa większa niż w razie śmierci najbliższego. Zdarza się, że pozostaje w roli opiekuna osoby w stanie wegetatywnym, przyglądającego się cierpieniu najbliższego, dłużej niż trwałby okres żałoby, po przeżyciu której ludzie zwykle układają sobie świat na nowo.

Problem dotyczy wykładni art. 23 kc, art. 24 kc, art. 448 kc.

Także Rzecznik Finansowy zdaje się skłaniać ku temu stanowisku.

W związku z tym warto występować z roszczeniami do sądów, poszukując pieniężnej rekompensaty za doznaną krzywdę, czy jest to trwały uszczerbek na zdrowiu wskutek wypadku komunikacyjnego, wypadku przy pracy czy wskutek błędu medycznego (również przy porodzie).

Jeśli szukasz orzecznictwa na ten temat, zobacz np.: wyrok Sądu Apelacyjnego w Warszawie z dnia 12 grudnia 2019 r. (sygn. III APa 19/19), wyrok Sądu Apelacyjnego w Białymstoku z dnia 26 lipca 2019 r. (sygn. I ACa 255/19), wyrok Sądu Apelacyjnego w Krakowie z dnia 24 kwietnia 2019 r. (sygn. I ACa 585/18).