Kategorie
Finanse domowe Odszkodowania Prawo w praktyce Windykacja firmowa

Wniesienie sprawy karnej przerywa bieg przedawnienia sprawy cywilnej

Tak orzeka Sąd Najwyższy, i jest to interpretacja korzystna dla poszkodowanych – zwłaszcza gdy sprawa dotyczy przestępstw przeciwko wierzycielom, przeciwko mieniu oraz przeciwko obrotowi gospodarczemu.

Niekoniecznie zresztą zawiadomienie o przestępstwie musi dokładnie wskazywać kwalifikację prawną (nie ma takiego procesowego wymogu), może też obejmować inne zachowania potencjalnego sprawcy przestępstwa (gdyż pojęcie szkody w prawie karnym jest szersze niż w prawie cywilnym).

Poszkodowanymi mogą być nie tylko osoby fizyczne, ale również osoby prawne (np. spółka z o.o., spółka akcyjna, stowarzyszenie), spółki osobowe (spółka jawna, spółka komandytowa), a ponadto osoby bliskie w razie śmierci zmarłego poszkodowanego.

Kategorie
Prawo w praktyce Windykacja firmowa

Nowości proceduralne ws. własności intelektualnej

Dzisiaj (1 lipca 2020 r.) wchodzi w życie nowelizacja Kodeksu postępowania cywilnego, która ma znaczenie w sprawach dotyczących własności intelektualnej.

Po pierwsze – co to ma wspólnego z odzyskiwaniem należności? Otóż sprawy z zakresu własności intelektualnej to także sprawy o zapłatę należności z tytułu plagiatu lub innego naruszenia praw autorskich (np. w internecie).

Po drugie sprawy tego typu rozstrzygać będą wyłącznie sądy okręgowe: w Gdańsku, Warszawie, Poznaniu, Lublinie i Katowicach (I instancja). Środki odwoławcze rozpoznawać będą sądy apelacyjne w Warszawie i Poznaniu.

Po trzecie wprowadzono ułatwienia dowodowe dla poszkodowanych, poprzez możliwość zabezpieczenia środka dowodowego. Pozwoli to poszkodowanym na zdobywanie od przyszłego pozwanego materiałów potrzebnych do sporządzenia pozwu. Wcześniej zabezpieczenie znane było w prawie autorskim i prawie własności przemysłowej, ale służące nieco innym celom.

Po czwarte wprowadzenie tych przepisów ukróci możliwość odmowy wydania materiałów z powołaniem się np. na tajemnicę przedsiębiorstwa. Dodatkowo, ustawa podaje także przykładowy katalog sposobów zabezpieczenia, do których należeć będzie m. in.:

  • odebranie towarów, materiałów, dokumentów, narzędzi użytych do produkcji lub dystrybucji,
  • sporządzenie szczegółowego opisu tych przedmiotów;
  • pobranie ich próbek

Po piąte, sąd będzie mógł zobowiązać pozwanego lub osobę trzecią do udzielenia informacji o kontrahentach, ilości wyprodukowanych czy zamówionych towarów, a także innych informacji, które są niezbędne do wykazania wysokości roszczenia, jeżeli będzie to uzasadnione szczególnymi okolicznościami.

Wydaje się, że to pozytywne zmiany, które usprawnią walkę sądową.

Kategorie
Finanse domowe Odszkodowania Prawo w praktyce Wypadki drogowe

Kto jest osobą bliską zmarłego?

Katalog ten nie jest zamknięty – więc teoretycznie każdy, kogo ze zmarłym łączyła bliska więź. Każdy ma zatem możliwość indywidualnego zgłoszenia szkody, a następnie wniesienia pozwu o zadośćuczynienie i odszkodowanie.

Są to przede wszystkim osoby połączone więzami krwi: rodzice, dziadkowie, rodzeństwo, dzieci, wnuki i prawnuki. Również dalsi krewni (np. kuzyni, wujostwo), jeśli pozostawali ze sobą w bliskiej relacji.

Osobą bliską jest najczęściej małżonek (ale nie wtedy, gdy jest ex-małżonkiem, lub pozostawał w długotrwałej separacji). Jak już pisałem, osobą bliską zmarłego jest również konkubina lub konkubent (bez względu na orientację seksualną).

Do osób bliskich można zaliczyć również inne osoby niepołączone więzami krwi, takie jak:

  • zięć, teściowa itd;
  • powinowaci (np. szwagier)
  • opiekun, opiekunka.

Jak widać, grupa uprawnionych jest spora, z tym że każdy przypadek wymaga osobnego rozpatrzenia.

Kategorie
Finanse domowe Kredyty frankowe Prawo w praktyce

Możliwe wznowienie sprawy frankowej

W poprzednim wpisie pisaliśmy o tym, że perspektywa frankowiczów w sądach poprawia się. Teraz warto dodać, że dotyczy to również tych, którzy już przegrali swoje sprawy !

Niektóre sądy zdecydowały się na dopuszczenie do wznowienia postępowań, zakończonych prawomocnymi wyrokami ws. frankowych, przegranymi przez frankowiczów.

Od strony faktycznej chodzić może nie tylko o wyroki w których frankowicze domagali się swoich praw pozywając banki, ale także o wyroki lub nakazy zapłaty wydane na rzecz banków.

Od strony prawnej można powołać się na przykład na tę okoliczność, że wskutek naruszenia przepisów prawa strona przegrana (konsument) była pozbawiona możności działania (art. 401 pkt 2 k.p.c.), lub Trybunał orzekł o niezgodności przepisu z normami wyższego rzędu (art. 401(1) par. 1 k.p.c.).

Co szczególnie ważne, udało się uzyskać wstrzymanie egzekucji z nieruchomości do czasu prawomocnego rozstrzygnięcia sprawy wznowieniowej !

Trzeba jednak pamiętać, że do wniesienia skargi niezbędne jest zachowanie terminu, który wnosi 3 miesiące od dnia dowiedzenia się o podstawie wznowienia. Skargę wnosi się do sądu, który wydał zaskarżony wyrok lub jako ostatni rozpoznawał sprawę.

Kategorie
Finanse domowe Kredyty frankowe Prawo w praktyce

Aktualna sytuacja orzecznicza ws. frankowych

W przełomowym wyroku TSUE z 3 października 2018 roku (sprawa C-260/18 tzw. wyrok ws. Dziubak) Trybunał stanął po stronie frankowiczów. Na tej podstawie unieważniono już umowę p. Dziubaków p.ko Raiffeisen Bank, którą uznano za nieuczciwą i naruszającą zaufanie konsumenta do przedsiębiorcy.

Zapadło już też kilka wyroków sądów apelacyjnych i Sądu Najwyższego, które znacznie poprawiły sytuację konsumentów.

Wskażmy na następujące, korzystne okoliczności:

  • przede wszystkim jeśli frankowicze przekonają sąd, że umowa kredytu lub pożyczki z klauzulą walutową (do CHF, EUR, GBP lub każdej innej waluty) jest nieuczciwa, to abuzywna klauzula waloryzacyjna powinna być wyeliminowana z umowy,
  • następnie sąd krajowy ma ustalić, czy po jej usunięciu umowa może nadal funkcjonować i np. określać kredyt złotówkowy oprocentowany stawką LIBOR. Jeżeli z przyczyn prawnych istnienie umowy jest niemożliwe, stwierdza jej nieważność,
  • nie wchodzi w grę wprowadzenie do umowy kursu średniego NBP lub innego miernika wybranego przez sąd,
  • za datę badania umowy uznaje się datę jej zawarcia (bez względu na późniejsze zmiany w prawie i aneksy),
  • jeśli okaże się, że po zbadaniu relacji kwoty otrzymanej przez konsumenta i kwoty spłaconej okaże się, że bank jest „bezpodstawnie wzbogacony” to klient uzyska zwrot (tzw. teoria salda),
  • jeśli bank stosował nieuczciwe warunki umowne to nie powinien domagać się wynagrodzenia za korzystanie z kapitału.

Kategorie
Odszkodowania Szkody medyczne

Sąd nie może bezkrytycznie podeprzeć się złą opinią biegłych

Tak wynika z praktyki Europejskiego Trybunału Praw Człowieka w Strasburgu, który powołuje się na prawa człowieka staje niejednokrotnie po stronie ofiar.

Jeśli w sprawie – na przykład błędu medycznego – biegli wydadzą opinię niejasną, niepełną, sprzeczną lub nienależycie uzasadnioną, a sąd nie wysłucha należycie zarzutów i powództwo oddali, to można szukać sprawiedliwości w Strasburgu.

Podstawą mogą być przepisy odnoszące się do sfery prawa materialnego i podstawowych wolności, jak np. art. 2 EKPC (prawo do życia) lub art. 8 EKPC (prawo do ochrony i poszanowania więzi rodzinnych).

Można także art. 6 EKPC (prawo do rzetelnego procesu) lub art. 13 EKPC (prawo do skutecznego środka odwoławczego).

Należy pamiętać, że przepisy EKPC mogą zostać uznane za złamane przez władze publiczne (w tym sądy krajowe) nie tylko w razie zachowania sprzecznego z nimi wprost, ale również jeśli z kontekstu będzie wynikać, że instytucje te jedynie pozornie były przestrzegane.

W razie uznania przez ETPC Trybunał złamania praw człowieka, może zostać zasądzone zadośćuczynienie.

Kategorie
Odszkodowania Prawo w praktyce

Odszkodowanie od biegłego?

Strona umowy szukała sprawiedliwości w sądzie, który zasięgnął opinii biegłego.

Sąd orzekający w sprawie oparł się na opinii biegłego, która wbrew faktom potwierdziła zgodność wygranych prac ze sztuką budowlaną oraz projektem. Na tej podstawie strona sprawę przegrała.

Po tym, jak ujawniły się liczne wady budynku, pokrzywdzona fałszywą opinią strona wystąpiła z pozwem o odszkodowanie od biegłej.

Sądy obu instancji oddaliły powództwo, ale sprawa trafiła do SN, który zwrócił sprawę do ponownego rozpoznania, nakazując nie tylko sprawę rozstrzygnąć, ale przedtem przeprowadzić dowód z instytutu aby zweryfikować prawdziwość opinii pozwanej biegłej.

Po dalszych kilkuletnich perturbacjach powód ostatecznie otrzymał od pozwanej biegłej odszkodowanie w wysokości 80.000 zł wraz z odsetkami i kosztami.

Kategorie
Odszkodowania Prawo w praktyce Spory umowne Wypadki drogowe

Regres do ubezpieczyciela

Czasem kierowca zostaje wyrokiem karnym zobowiązany do naprawienia szkody. Może to dotyczyć wyroku skazującego lub warunkowego umorzenia postępowania, może to obejmować zadośćuczynienie, odszkodowanie, ewentualnie nawiązkę (ale nie rentę).

Jeśli pokrzywdzony złoży taki wniosek sąd będzie musiał zasądzić mu jakieś świadczenie (ale niekonieczne we wnioskowanej wysokości).

Uprawnienie takie będą mieli również osoby wykonujące prawa pokrzywdzonego (np. bliscy w razie jego śmierci).

W tej sytuacji, kierujący powinien zwrócić się do swojego ubezpieczyciela, u którego ubezpieczył pojazd polisą OC, o wyrównanie kwoty zapłaconej poszkodowanemu.

W końcu istotą ochrony z tytułu ubezpieczenia OC jest zapewnienie pokrycia przez ubezpieczyciela roszczeń za szkody wyrządzone w ramach polisy – a roszczenia tego typu (nawet zasądzone w procesie karnym) są elementem Odpowiedzialności Cywilnej.

Nie będzie to możliwe jeśli kierowca wyrządził szkodę:

  • umyślnie,
  • w stanie po użyciu alkoholu lub środków odurzających
  • pojazdem skradzionym,
  • bez uprawnień do kierowania pojazdem mechanicznym,
  • a następnie zbiegł z miejsca zdarzenia.
Kategorie
COVID-19 Windykacja firmowa

Ułatwienia dla spółek handlowych

Tarcze antywirusowe 1.0 oraz 2.0 usprawniły nieco funkcjonowanie spółek handlowych – pozwalając na dostosowanie się do współczesnej techniki oraz ułatwiając składanie sprawozdań finansowych.

Przepisy te wynikają z ograniczeń związanych z pandemią Covid-19, ale niektóre z nich i tak przydadzą się w ich działaniu spółek na przyszłość (dotyczy to także windykacji).

Ułatwienia obejmują wszystkie najważniejsze organy spółek handlowych – zgromadzenia wspólników, walne zgromadzenia, zarządy i rady nadzorcze.

Zmiany umożliwiły zdalny udział w zgromadzeniach wspólników, walnych zgromadzeniach akcjonariuszy, posiedzeniach zarządów i rad nadzorczych. Można w nich uczestniczyć z dowolnego miejsca za pomocą środków komunikacji elektronicznej.

Ponadto, każda spółka publiczna została zobowiązana do zapewnienia transmisji obrad walnego zgromadzenia w czasie rzeczywistym. Wydaje się, że w praktyce transmisja powinna się odbywać poprzez udostępnienie linka do konferencji na stronie internetowej spółki, ale do chwili obecnej nie pojawiły się szczegółowe wytyczne w tym zakresie (informacja z portalu www.ey.com).

Są to rozwiązania, o które spółki od dawna walczyły, gdyż wiele niepotrzebnych sporów wywoływał brak podstawy prawnej do organizowania tych czynności w formie tele- i wideokonferencji, co miało miejsce ale częściej na podstawie postanowień aktów założycielskich.

Po drugie – ze względu na to, że Covid-19 przypada na okres sporządzania, zatwierdzania i składania sprawozdań finansowego za 2019 r., podmiotom zobowiązanym wydłużono te terminy.

Najważniejsze terminy, jakie zostały przedłużone to:

  • termin na zamknięcie ksiąg rachunkowych (o 3 miesiące, a dla podmiotów objętych nadzorem finansowym o 2 miesiące),
  • termin na sporządzenie zestawienia obrotów i sald kont księgi głównej na koniec roku obrotowego (o 90 dni, a dla podmiotów objętych nadzorem finansowym o 60 dni),
  • termin na zakończenie inwentaryzacji (90 dni, a dla podmiotów objętych nadzorem finansowym o 60 dni),
  • termin na sporządzenie rocznego sprawozdania finansowego, w tym do sprawozdań sporządzanych na innych dzień bilansowy oraz sprawozdań z działalności jednostki (o 3 miesiące, a dla podmiotów objętych nadzorem finansowym o 2 miesiące),
  • termin na zatwierdzenie rocznego sprawozdania finansowego (o 3 miesiące, a dla podmiotów objętych nadzorem finansowym o 2 miesiące).

Kategorie
COVID-19 Prawo w praktyce Spory pracownicze

Zwrot kosztów pracowniczych

Jest perspektywa dla pracowników wykonujących na polecenie pracodawców swoje obowiązki zdalnie.

Projekt Tarczy 4.0 (tzw. „tarczy Emilewicz”) zakłada, że pracodawca ma obowiązek zapewnić pracownikom sprzęt i materiały niezbędne do pracy z domu i „obsługę̨ logistyczną”.

Inny z przepisów projektu mówi o tym, że do pracy zdalnej będzie można skierować, jeśli pracownik ma umiejętności i możliwości techniczne oraz lokalowe do jej wykonywania.

Dla przedsiębiorców może to oznaczać konieczność uwzględnienia wniosków pracowników o sfinansowanie im warunków do pracy zdalnej, lub też zwrot kosztów poniesionych na to przez pracownika.

Może to również oznaczać konieczność uprzedzenia przez pracodawców tych wniosków poprzez zmiany w regulaminach.